Het verhaal van Claar

Tijdlijn

1925, 14 oktober

Claartje in Hillegersberg

Clara Slager - 1925 10 15 - Geboorteannonce in Nieuwe Rotterdamsche Courant — Claartjes geboorteadvertentie. Nieuwe Rotterdamsche Courant, 15 oktober 1925.

Clara Marianne Slager werd geboren op 14 oktober 1925. Zij was het eerste kind van Max en Lena: Marcus ‘Max’ Slager en Helena ‘Lena’ Roos. Claartje werd geboren in Hillegersberg. Dat was toen nog een zelfstandig dorp. Pas tijdens de oorlog ging Hillegersberg bij Rotterdam horen.

Clara Marianne werd vernoemd naar haar beide oma’s. De naam ‘Clara’ kwam van haar oma aan vaderskant, Klaartje Slager-Gokkes. Deze oma woonde in Steenwijk. De naam ‘Marianna’ kwam van haar oma aan moederskant, Maria Anna Roos-van Wijnbergen. Deze oma kwam uit Eindhoven, maar woonde in Brussel (België). Als kind werd Clara ‘Claartje’ genoemd. Later werd het Clara.
Claartje bleef enig kind.

Clara Slager - 1926 10 23 - Advertentie in Rotterdamsch Nieuwsblad — Toen Claartje 1 jaar oud was, plaatste haar moeder een advertentie voor een dienstbode, ‘v.d. en n.’, voor dag en nacht. Rotterdamsch Nieuwsblad, 23 oktober 1926.

Claartje groeide op in een gezin met genoeg geld. Haar vader Max was dierenarts. Claartjes moeder Lena hoefde niet veel te doen in huis. Zij had dienstmeisjes voor het huishouden.

Het gezin Slager woonde op Straatweg 246, in Villa l’Espérance. Dit was de oude directiewoning van de Schielandsche Tramweg Maatschappij. Het huis bestaat nog steeds.

Villa l'Espérance, Straatweg 246

Claartje en haar ouders woonden in Villa l’Espérance, aan de Straatweg 246 in Hillegersberg. Het huis was gebouwd vóór 1895. Claartjes vader, Marcus Slager, kocht het in 1923 of 1924. Ooit zullen er foto’s zijn geweest uit de tijd dat Claartje er woonde. Foto’s met Claartje voor het huis, of het hele gezin Slager. Maar die foto’s bestaan niet meer. Deze foto is gemaakt in 2025. De villa heet nu Klein Rozenberg.

Foto: Aldo Golja, 2025, 25 maart. Bron: Stadsarchief Rotterdam, Woonkaart en pandkaart Straatweg 246.

Villa l’Espérance aan het begin van de 20ste eeuw. De villa was toen de woning van de directeur van de Schielandsche Tramweg Maatschappij. Op deze foto zie je de paardentram van de Schielandsche Tramweg Maatschappij. Toen Claartje geboren werd, reed er al een elektrische tram (vanaf 1923). Tot 1930 lag het huis wat verder van de Straatweg af. Tussen de Straatweg en de huizen lag een sloot. Maar begin jaren '30 is de sloot gedempt om de Straatweg te verbreden.

Foto en bron: Hans R. van der Woude, ‘Paardentram van de Schielandsche Tramweg Maatschappij, voor Villa l'Espérance, Straatweg 246 in Hillegersberg (Kad. Sectie A 3913), de woning van de directeur van de maatschappij. Flickr, 2017, 25 maart. & Engelfriet.net, ‘Met de paardentram naar Vrouw Romeyn in Hillegersberg, wel tol betalen hoor...’. & 'Onteigeningsplan Straatweg', in Rotterdamsch Nieuwsblad (1930, 22 mei).

In Hillegersberg ging Claartje naar de Hillegondaschool, een openbare school gebouwd in 1926. De school lag in de Hillegondastraat, om de hoek van de Straatweg. Claartje leerde hier schrijven met lei en griffel (citaat en bron). De schoolorganiseerde schoolreisjes, schoolrevues en zwemwedstrijden in het Zwarte Plasje, het natuurzwembad van Hillegersberg (citaat en bron). In december vierden de kinderen van de Hillegondaschool Sinterklaas in Lommerrijk, een buitenplaats aan de Straatweg. Sinterklaas kwam aan met de boot of met de auto.

Als jong meisje deed Claartje waarschijnlijk volop mee aan Koninginnedag. De verjaardag van Koningin Wilhelmina, 31 augustus, werd in Hillegersberg groots gevierd. In 1929 begon het ’s morgens met een kinderoptocht naar het raadhuis van Hillegersberg. Daar zongen de kinderen het Wilhelmus en het Hillegondslied. Daarna maakten de kinderen van de Hillegondaschool een rondvaart over de Bergsche Achterplas. ’s Middags waren er spelletjes voor kinderen, zoals zaklopen, touwtrekken en blokjesrapen (bron). Ook was er een bloemencorso. ’s Avonds was er voor de volwassenen een dansfeest met vuurwerk. De Straatweg was dan verlicht met lichtjes en lampions (bron).

De Koninginnedag in Hillegersberg werd georganiseerd door meerdere Oranjeverenigingen en comités. Claartjes vader Max zat in 1936 in een van die comités, het Centraal Oranje Comité (bron). Daarom denken we dat Claartje meedeed aan de spelletjes en activiteiten.

Max Slager en de broers Vieyra

Tijdens de oorlog kregen Claartje en haar moeder hulp van Marcus 'Max' Vieyra. Claartjes vader, Max Slager, raakte in Hillegersberg bevriend met de broers Vieyra: Toon en Max. Zij waren net zoals hij Joods, maar niet vroom [= niet gelovig, niet godsdienstig]. Claartjes vader en Toon Vieyra speelden samen bridge, een ingewikkeld kaartspel. Zij waren vaste bridgepartners en speelden erg goed. Toons volledige naam was Anthony Julius Vieyra (Rotterdam, 31 mei 1899 – Auschwitz, 22 oktober 1943).

‘De bridgewedstrijd in de Diergaarde-Sociëteit’, in Rotterdamsch Nieuwsblad (1934, 19 maart). & ‘Ned. Bridge Bond, Jaarlijksche wedstrijd te Scheveningen’, in Het Vaderland, Staat- en letterkundig Nieuwsblad (1936, 8 juni). & ‘Internationale wedstrijd Scheveningen’, in Orgaan van den Nederlandschen Bridge-bond; jaargang 6, no. 10 (1936, 1 juli). & ‘Jubileum Bridgekring 1935’, in Bridge; orgaan van den Nederlandschen Bridge-Bond, jaargang 28, no. 4 (1960, 1 april).

Max Slager en de beide broers Vieyra waren alle drie lid van de manege in Hillegersberg. Deze paardrijschool werd geopend in 1936. In 1937 zaten Max Slager, Max Vieyra en Toon Vieyra samen in een commissie van de manege. Max Vieyra zou tijdens de oorlog veel doen voor Claartje en haar moeder. Zijn volledige naam was Marcus Vieyra (Rotterdam, 27 mei 1903 – Berkel, 16 september 1973).

‘Springconcours in de manege’, in Rotterdamsch Nieuwsblad (1937, 5 juni). & ‘Wedstrijden manege Hillegersberg’, in Rotterdamsch Nieuwsblad (1937, 7 juni). & ‘Uit Hillegersberg, Opening manège “Hillegersberg”’, in Rotterdamsch Nieuwsblad (1936, 14 februari). & ‘Rotterdamsche Rallyepaper, Opzet van de manège Hillegersberg welgeslaagd’, in Rotterdamsch Nieuwsblad (1938, 24 oktober). & Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jaargang 37, no. 33 (1936, 14 augustus) [Advertentie]. & Rotterdamsch Nieuwsblad (1937, 29 mei) [Advertentie].

Clara Slager - 1935 De Padvindster — Berichten in De Padvindster. In het jaar 1935 wordt Claartjes naam vier keer genoemd in dit blad. De Padvindster, jaargang 10, no.4 (1935, 15 mei).

Claartjes vader was lid van de manege in Hillegersberg. Deed ook Claartje aan paardrijden? Dat weten we niet. Maar ze zat wel op scouting. In 1930 werd in Hillegersberg een scoutinggroep voor meisjes opgericht: Scoutinggroep Hillegersberg. In 1935, toen zij negen jaar oud was, schreef Claartje een paasverhaal voor het blad De Padvindster. Haar verhaal kwam niet in het blad te staan, omdat het te lang was. Het mocht niet langer zijn dan 20 regels. Toen schreef Claartje toch nog een korter verhaaltje (bron).

1933, vanaf januari

Nazi’s aan de macht in Duitsland

1937, vanaf september

Claartje op het Erasmiaans Gymnasium

1941, 1 september

Claartje moet van school af

1942, 13 maart

Clara’s vader gearresteerd

1942, 29 juli

Clara krijgt een oproep

1942, 29 oktober

Clara duikt onder

1943, 27 juli

Clara wordt gearresteerd

1943, 29 juli

Clara komt aan in Westerbork

1943, 24 augustus

Clara op transport naar Auschwitz

1943, vanaf 26 augustus

Clara in Auschwitz

1945, vanaf 18 januari

Clara op dodenmars

Herinnering

Reactie?

Reacties

Er zijn nog geen reacties.