Van het Joods Lyceum en de Joodse Mulo in Rotterdam is geen leerlingenadministratie bewaard gebleven. Om de namen van de leerlingen te vinden, is de redactie van Het Vergeten Lyceum grotendeels afhankelijk van dagboeken, ooggetuigenverslagen en schoolarchieven van 'gewone' scholen. Tot de zomer van 1941 zaten Joodse leerlingen immers op 'gewone' openbare en bijzondere scholen.
Waar vind je dagboeken uit die tijd? Eind april 2026 heeft Stadsarchief Rotterdam een groot deel van zijn oorlogscollectie toegevoegd aan de website Oorlogsbronnen. In de 10.000 nieuwe toegangen zit het oorlogsdagboek van mr. Abraham Sebastiaan Nolst Trenité (1925-2017). Nolst Trenité was een leerling van het Montessori Lyceum Rotterdam. In zijn dagboek noteerde hij dat drie leerlingen het Montessori Lyceum in 1941 moesten verlaten omdat zij Joods waren:
8 Sept. (Maandag). Vandaag was de eerste schooldag, in de nieuwe school. Mej. de Haan hield een klein, maar pittig speechje, waarin ze sprak over “enkele” leerlingen, die helaas niet aanwezig waren. “Jullie weet wel, wie ik bedoel“, zei ze. Inderdaad, Joodse kinderen mogen niet meer op gewone scholen komen. Bij ons vielen er 3 onder dit allergeniepigste verbod.
mr. Abraham Sebastiaan Nolst Trenité (geb. 1925), Dagboek deel 5, 5 augustus 1941 – 12 augustus 1942 (1941, 8 september). Stadsarchief Rotterdam, via Oorlogsbronnen.
Wie waren die drie leerlingen? In de twee oudste gedenkboeken van de school, in te zien in Stadsarchief Rotterdam, staan vier oorlogsslachtoffers van het Montessori Lyceum Rotterdam met naam genoemd (bron). Twee van hen waren Joods:
Schoolvriendinnen van Liesbeth Hart vertelden na de oorlog dat zij naar een Joodse school moest. Dat kan alleen het Joods Lyceum zijn geweest, want Liesbeth deed hbs-niveau. Mogelijk heeft ook Freddy Lopes Cardozo op het Joods Lyceum gezeten.
En dan is er de onbekende derde Joodse leerling die het Montessori Lyceum moest verlaten. Omdat de twee oudste gedenkboeken van de school haar of zijn naam niet noemen, heeft hij of zij de Holocaust vermoedelijk overleefd.
Wie was hij of zij?
Reacties
Er zijn nog geen reacties.